Körpə uşaqlar niyə gec danışır?

    Körpə uşaqlar niyə gec danışır?


    Uşağım niyə danışmır? Bu sualla bir çox valideynlər üz-üzə qalır. Xüsusilə erkən yaşlarda nitq inkişafının ləngiməsi narahatlığa səbəb olur. Bəs uşaqların gec dil açması nə ilə əlaqəlidir?
     
    Araşdırma zamanı məlum olur ki, burada bir neçə nüans var. İlk növbədə uşağın anadangəlmə fizioloji durumuna diqqət etmək lazımdır. Uzman pediatr Əli Quliyev bildirib ki, nitq geriliyi eşitmə qüsuru ilə bağlı ola bilər. Bunu müəyyən etmək üçün uşaq anadan olandan sonra xüsusi eşitmə testindən istifadə olunmalıdır. 2-ci ən çox yayılmış səbəb autizmdir. Pediatrın sözlərinə görə, əgər əvvəllər 70-80 insandan birində autizm var idisə, indi hər 7-8 nəfər bu halla üzləşir: "Danışığı gecikən uşaqlarda autizm önəmli səbəbdir. Adətən, şikayətlər bu şəkildə olur: uşaq danışmağa başlamışdı? lakin birdən danışmadı. Ətrafla ünsiyyət qurmayan, göz təmasından yayınan, hərəkətləri təkrarlayan uşaqlara diqqət etmək lazımdır. Bu uşaqlarla bağlı yekun qərarı uşaq psixiatrı verir. Əgər rəylər üst-üstə düşürsə, reabilitasiya kurslarına yönləndirilir”.
     
    Zob da nitq geriliyinə səbəb olan faktorlardan biridir. Üstəlik, zobu olan uşaqlar həm əqli, həm də danışıq baxımından geri qalırlar: "İnsan orqanizmində ən mühüm hormonlar insulin və zob hormonlarıdır.  Əgər zob zəif inkişaf edirsə, bütün orqanlar inkişafdan geri qalır. Bunun qarşısını almaq üçün uşaq anadan olan kimi topuq qanı alınır. Topuq qanı vasitəsilə 30-a yaxın xəstəliyə baxılır. Bununla bərabər, zoba da baxılır. Əqli gerilik hiss olunanda, danışıqda da gecikmə varsa, sonradan qarşısını almaq çətin olur”.
     
    Ana bətnində oksigen çatışmazlığı, doğuş zamanı boğulma və yaxud ciddi travma da nitq geriliyə səbəb ola bilər. Bu halda nevropatoloqa müraciət etmək lazımdır. Yalnız nevropatoloq dəqiq diaqnoz qoyduqdan sonra ehtiyac olarsa, reabilitasiya müddəti müəyyənləşdirilir. "Nitq geriliyi müşahidə olunan uşaqları hər hansı dərman preparatları, siroplar, yaxud iynələr vasitəsilə müalicə etmək düzgün deyil. Bunun heç bir tibbi əsası yoxdur” deyən pediatr qeyd edib ki, əgər ciddi psixi və ya fiziki problem yoxdursa, o zaman uşaqların, sadəcə, sosial mühitə adaptasiya olunmasını təmin etmək lazımdır. Bunun üçün ən optimal variant uşağı bağçaya qoymaqdır. Necə deyərlər, "uşağı uşaq danışdırar”. Həmyaşıdları ilə bol ünsiyyət onun dil açmasına kömək edəcək.   
     
    Pediatr və nevropatoloqdan sonra köməyə psixoloqlar gəlir. Çünki uşağın gec dil açması psixi durumla da bağlı olar bilər. Psixoloq Aidə Nəbiyeva bildirib ki, uşaqların nitqi mərhələli şəkildə inkişaf edir. 9 ayına qədər uşaqlar hecaları, səsləri çıxarmalı, 9-12 aylarında ən azı 10 söz deməlidirlər. Tədricən söz ehtiyatı artır. Yaş yarımlıq uşaq çox sadə cümləni qurmağı bacarmalıdır. Ümumiyyətlə, 3 yaşına qədər müəyyən bir inkişaf dövrü keçilmiş olmalıdır: "3 yaşına qədər uşaq fikrini sərbəst ifadə etməyi bacarmalıdır. Yəni gördükləri haqqında danışmağı bacarmalı, getdiyi yerlər haqqında məlumat verməlidir. Bu dövrdə söz ehtiyatı 300-ə çata bilər. Mürəkkəb cümlələr qurur, bağlayıcıdan istifadə edirlər. Hətta xırda nağıllar belə danışa bilərlər”.
     
    Bəzi hallarda uşaqların gec dil açması valideynləri o qədər də narahat etmir. Burada müəyyən genetik faktorlar əsas gətirilir. Məsələn, əgər qohumlar arasında nitq inkişafının ləngiməsi ilə qarşılaşan olubsa, bu, valideynlər üçün nümunə olur. Psixoloq qeyd edib ki, genetik faktoru danmaq olmaz, amma uşağın psixi inkişafını diqqətdə saxlamaq lazımdır: "Əgər uşaq verilən komandanı dəqiqliklə yerinə yetirir, göstərilən əşyanı göstərə bilir, amma danışa bilmirsə, bu halda narahat olmağa dəyməz. Adətən, bu tip uşaqlar gec dil açsa da, birdən və səlis danışırlar. Lakin psixi inkişafında problem olan uşaqlar danışmağa başlayanda problemlər bilinir. Həm sözləri düzgün demirlər, həm cümləni düzgün qurmurlar, həm də fikirlərini ifadə edə bilmirlər. Çünki psixi ləngimə nitqi də ləngidir”.
     
    Uşağın həm əqli, həm də psixi durumunu yoxlamaq üçün xüsusi inkişaf testlərindən istifadə olunur. Bunu həm pediatrlar, həm də psixoloqlar edə bilər. Psixoloq həmçinin innovativ vasitələrin zərərini də vurğulayıb. Uşaq ağlayanda ona telefon, planşet kimi vasitələr vermək zamanla onun özünə qapanmasına səbəb ola bilər. Nitq geriliyi olan uşaqlarda bu hal müşahidə olunur. Psixoloqun sözlərinə görə, nitqin inkişafı üçün diqqət artıran, puzzle tipli, piramida şəkilli oyuncaqlardan istifadə etmək olar. Aidə Nəbiyeva əlavə edib ki, əgər yaş yarımlıq uşaq sadəcə hecalarla danışırsa, bu zaman hərəkətə keçmək lazımdır.
     
    4-5 yaşında nitq geriliyi ilə mübarizə aparmaq bir qədər çətinlik yaradır. Defektoloq-loqoped Qönçə Ağayeva isə hesab edir ki, 2-3 yaşına qədər loqoped müdaxiləsi düzgün deyil: "3 yaşa qədər loqopedik müdaxilə olmamalıdır. Çünki 3 yaşa qədər nitqin inkişaf dövrüdür. Artikulyasiya orqanları da tam inkişaf etmiş olmalıdır. 3 yaşa qədər bu formalaşmır. İstənilən effekti almaq üçün mütləq bu dövr başa vurulmalıdır”.
     
    Uşağın bioloji yaşı ilə zəka yaşı paralel inkişaf edirmi? Nitq geriliyi zamanı bu sual ilk sırada dayanır. Məhz bunun üçün loqopedlərlə psixoloqlar paralel işləyir. Öncə müəyyən testlər vasitəsilə uşağın inkişafı yoxlanır, daha sonra proqram təyin olunur: "3 yaşında uşağın zəka yaşını müəyyən etmək olar. Əgər geriləmə varsa, zəka yaşı müəyyən edildikdən sonra loqoped və psixoloq ayrı-ayrılıqda proqramı təyin edir. Loqoped isə 6 yaşa qədər həftədə 3 dəfə yarım saatlıq seans edir. Əgər uşağın inkişafında ciddi problem yoxdursa, həftədə bir dəfə də kifayət edə bilər”.
     
    İlk növbədə düzgün nəfəs alma çalışmaları edilir. Paralel olaraq dil, çənə, yanaqların aktivləşdirilməsi üçün gimnastika edilir. Artikulyar  masaj da proqramın tərkib hissəsidir. Valideynlərin rolu isə böyükdür. Onlar prosesdə iştirak edir və lazım olan məşğələləri ev şəraitində tətbiq etməyi öyrənirlər.
     
    Araşdırma zamanı həm psixoloq, həm pediatr, həm də loqopedin eyni nüansı vurğulaması diqqəti cəlb edir. Müasir dövrdə uşaqlar televizor qarşısında çox otururlar. Telefon, planşet və digər vasitələr nitq geriliyinə səbəb olan və təəssüf ki, geniş yayılmış faktorlardan biridir. Məsələ burasındadır ki, bu cihazlar uşağın beyninin həddən artıq yüklənməsinə səbəb olur. İnformasiyanın normadan artıq qəbulu onun ətraf mühitlə əlaqəsinə təsir edir, dolayısı ilə uşaq ünsiyyət qurmağa çəkinir. Odur ki, mütəxəssislərin məsləhətini dinləməkdə fayda var. Övladlarınızla bol zaman keçirməyə çalışın. Onlara nağıl oxuyun, birlikdə oyun oynayın ki, övladlarınızın nitqi normal inkişaf etsin.



    скачать dle 10.6фильмы бесплатно

    Oxunub : 766


    Digər Xəbərlər
    Gündəm
    İdman Xəbərləri
    Şou-Biznes
    Facebook Səhifəmiz
    İçxəbərlər.info © 2015 - Bütün Hüquqlar Qorunur. Saytdan götürülən bütün materiallara istinad vacibdir.
    SON XƏBƏRLƏR LENTİ:
    Millət vəkili Q.Paşayeva bir sıra xarici ölkələrin fəal xanımlar ilə Qarabağdan danışıb Erməniyə qalib gələn güləşçimiz dünya çempionu oldu - FOTO/VİDEO Pensiyalarla bağlı yeniliklərin detalları açıqlandı - VİDEO 160 saylı avtobusun başı bəlada: yenə toqquşdu - Video Fazil Məmmədov yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi Abunəçilər “Nar”-ın Müştəri xidmətinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir Lakı asetonsuz necə təmizləmək olar? - Bu üsullar sağlamlığa ziyan vermir Lakı asetonsuz necə təmizləmək olar? - Bu üsullar sağlamlığa ziyan vermir Azərbaycanda DƏHŞƏT: Ana körpəsinin göbəyini qayçı ilə... Magistral su kəmərində qəza baş verdi - Bakının bu ərazisi... Nazir gəncləri nazirliyə işə çağırdı “Söz” müstəqil ədəbi-publisistik jurnalının 25 illiyi qeyd edilib “Gəncə hadisələrinə görə 5 nəfər məhv edilib” - Mədət Quliyev “Real”ın yeni baş məşqçisi təsdiqləndi “Regionlarda ailə dəyərlərinin təbliği ilə bağlı tədbirlərin təşkili” layihəsinin yekun təqdimat tədbiri keçrildi "9 NOYABR- DÖVLƏT BAYRAĞI GÜNÜ"NDƏ AZƏRBAYCAN BAYRAĞI POLŞADA YÜKSƏLDİ “Nar”-danADA Universitetinin Təqaüd Proqramına dəstək Q.Paşayeva MM-də 2019-cu il büdcə müzakirələri zamanı seçicilərin bir sıra problemlərini qaldırıb Arzu Bağırova Ankarada keçirilən 9-cu Beynəlxalq Buhara Medya Ödül mərasimində mükafata layiq görülüb Milli Oftalmologiya Mərkəzinin Avtomobil Səyyar Klinikası Azərbaycan Gözdən Əlillər Cəmiyyətində tibbi aksiya və seminar keçirəcək. Gənclər bayrağımızın 100 illiyi münasibətilə maraqlı layihə hazırlayıb Q.Paşayeva 9-cu Beynəlxalq Buhara Medya Ödül mərasimində “Türk Dünyası Mədəniyyətinə Xidmət Ödülünə” layiq görülüb Azərbaycanda Konstitusiya günüdür İlham Əliyev Ümumdünya Antidopinq Agentliyinin prezidentinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib Almaniyadakı erməni mafiyası bütün ölkə boyu səpələnib - MDR televiziyası Altı nəfər ruhi xəstəni döyərək öldürdü - Şabranda dəhşət Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində Tanınmış müğənni Rza Zamanın "Gəl Ayrılaq" adlı klip təqdimatı keçirildi. “Regionlarda ailə dəyərlərinin təbliği ilə bağlı tədbirlərin təşkili”layihəsi çərçivəsində tədbir keçriləcək Bakıda qadının evindən tüfəng və patron tapıldı Azərbaycanlı biznesmen 80 min lirəni taksidə unutdu, sürücü pulu ... Ağdam İdman Klubunun Şəhidlərimizin xatirəsinə turnir keçiriləcək. Etibarlı Əllər Layihəsi «Bayrağımız – qürur mənbəyimizdir» adlı ədəbi-bədii tədbir keçirdi “Nar” Bayraq Günü ilə bağlı abunəçilərinə hədiyyə vəd edir Prezident Leyla Əliyevanı Şuraya üzv təyin etdi - Sərəncam Amaliya Pənahova vəfat etdi Turində dramatik oyun, Mançester və Plzendə darmadağın - YENİLƏNİB + VİDEO Bakıda qəza - Mərkəzi küçələrdə işıqforlar sıradan çıxdı+ Fotolar "Qazınızdan bir az alın, yarı yolda qalmamaq və bir də ..."-Vəfa Sərdar yazır Mehriban Əliyeva qızı ilə açılışda - Fotolar Bizimkilər - “Pəncərə”ni aparan oğlan: “Atam məni dünya çempionatından məhrum etdi” - MÜSAHİBƏ Yol polisindən kuryerlərə XƏBƏRDARLIQ - VİDEO “Nar” Göyçayda keçirilən festivalda aktiv iştirak etdi “Toxunmasınlar!” - Bəstəkarlar İttifaqının sədrindən himn məsələsinə reaksiya Himn müzakirəsində “başyarma”… - Fazil Mustafa Canlı təhlükə-Sahibsiz itlər insanlara qənim kəsilib Ucarda yaşayış binasında yanğın Aldadilmadan keyfiyyətli eynək hardan ala bilərsiniz?-Foto Azərbaycan nefti ucuzlaşıb- Qiymət Vəfa Sərdar Səfərova redaktor təyin edildi. “Heç kimin qoltuğunda deyiləm” - “Kobramedia”dan açıqlama Sərnişin qatarı yük avtomobili ilə toqquşdu: 20-dək adam... Lukaşenko ayaqqabısını çıxarıb Nazarbayevə göstərdi Ərdoğandan Qaşıqçının qətli ilə bağlı önəmli açıqlama Telefon şüası hansı xəstəliklərə səbəb olur? - Alimlərdən qorxunc xəbərdarlıq Qazaxda gənc oğlan bıçaqlandı İradə Əlilinin Tükiyədə kitablarının təqdimatı oldu-Foto “Nar” korporativ müştərilərinə xüsusi təkliflər təqdim edir Ukraynada keçirilən Kyokşin karate Çempionatlnda Azərbaycan komanda hesabı ilə birinci olub. Tanınmış Aktyor Sirac Agayevin özəl günüdür. Daha bir sənətkarımız dünyasını dəyişdi "Bizim psixoloqlara çox ciddi ehtiyacımız var" — Deputat “Nar”abunəçilərinə Göyçayda keçiriləcək Nar bayramında iştirak şansı verir Prezident nazirə iki müavin təyin etdi Fövqəladə Hallar Nazirliyinin əməkdaşı Avropa çempionatının gümüş medalını qazanmışdır Abşeronlu şagirdlər DTX-nin H.Əliyev adına Akademiyasında olublar Braziliyalı futbolçu qətlə yetirildi “Nar”-ın “Yerlim” tarifini seçənlərin sayı artmaqdadır Azərbaycanlı idmançı 4-cü Avrasiya oyunlarının qalibi olub Bakıda şirkətdə güclü YANĞIN: Çilingər faciəvi şəkildə öldü İlham Əliyev Şəkidə - YENİLƏNİB Q.Paşayevanın Kırıkkaledə Qarabağ parkı və Azərbaycan Şəhidləri abidəsinın açılması təklifini bələdiyyə başqanı dəstəkləyib Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi Yağış, qar, duman... - Bu günün havası Bakının bu əraziləri susuz qalacaq... Jurnalist rektorun köməkçisi təyin olundu Deputatlar bahalı hədiyyələri Milli Məclisə təhvil verəcək Qubada ərinin əmisi oğlu ilə qaçan gəlin polisə aparıldı Ucarda maşın yol kənarındakı dirəyə dəydi - Ölənlər var “Məktəblilərin İKT yönümlü peşələrə istiqamətlənməsi üçün tədbirlərin keçirilməsi” adlı layihənin icrasını davam etdirir. Deputat: Enerji içkisi adlansa da, heç bir enerji vermir “Nar TV” tətbiqini yüklə, smartfonda sevdiyin kanallara bax “Dilçilik İnstitutunda oturanların qüsurlarını taparıq” - Müğənnilərdən REAKSİYA “Azəriqaz” sayğacların qiymətini qaldırdı Leyla Əliyeva gənclər sərgisində - FOTO MTN generallarının bəraət istədikləri məhkəmədə hakim kimdir -DOSYE "Elektrik enerjisindən istifadə Qaydaları”na dəyişikliklər edildi "Elektrik enerjisindən istifadə Qaydaları”na dəyişikliklər edilib Azərbaycanda “Aİ-92” markalı benzinlə bağlı - MÜHÜM QƏRAR Ticarət mərkəzində qadın ac akulalarla dolu hovuza düşdü - VİDEO Minik və yük maşını toqquşdu - Xəsarət alan var “Myshops” şirkəti öz mağazasında “Apple” şirkətin yeni məhsullarını təqdim edib İradə Əlili Turkiyənin Tokat şəhərinə 2 ci kitab festivalına dəvət aldı Türkiyədən gəlmiş aydınlar: "“Hər zaman Azərbaycanın yanındayıq!” " Q. Paşayeva: "Birliyimizi gücləndirməliyik!" Novruz Məmmədov iki şöbə müdirini işdən çıxardı Şamaxı rayon şəhid A.Alxanov adına Sabir qəsəbə tam orta məktəbində Müstəqəllik Gününə həsr edilmiş tədbir keçirildi. Rəsul Məmmədov: "Hər il Kombat Ciu-citsu üzrə Avropa və dünya çempionatlarında iştirak edərək uğurlar əldə etmişik" Eldar Əzizov bu qurumun fəaliyyətini DAYANDIRDI - BU SƏBƏBƏ GÖRƏ (ÖZƏL) Baş redaktorun doğum günüdür Fiziki aktivlik sağlam həyatın əsasıdır – ŞAMAXIDA MÜZAKİRƏ
    File engine/metagen.php not found.