Körpə uşaqlar niyə gec danışır?

    Körpə uşaqlar niyə gec danışır?


    Uşağım niyə danışmır? Bu sualla bir çox valideynlər üz-üzə qalır. Xüsusilə erkən yaşlarda nitq inkişafının ləngiməsi narahatlığa səbəb olur. Bəs uşaqların gec dil açması nə ilə əlaqəlidir?
     
    Araşdırma zamanı məlum olur ki, burada bir neçə nüans var. İlk növbədə uşağın anadangəlmə fizioloji durumuna diqqət etmək lazımdır. Uzman pediatr Əli Quliyev bildirib ki, nitq geriliyi eşitmə qüsuru ilə bağlı ola bilər. Bunu müəyyən etmək üçün uşaq anadan olandan sonra xüsusi eşitmə testindən istifadə olunmalıdır. 2-ci ən çox yayılmış səbəb autizmdir. Pediatrın sözlərinə görə, əgər əvvəllər 70-80 insandan birində autizm var idisə, indi hər 7-8 nəfər bu halla üzləşir: "Danışığı gecikən uşaqlarda autizm önəmli səbəbdir. Adətən, şikayətlər bu şəkildə olur: uşaq danışmağa başlamışdı? lakin birdən danışmadı. Ətrafla ünsiyyət qurmayan, göz təmasından yayınan, hərəkətləri təkrarlayan uşaqlara diqqət etmək lazımdır. Bu uşaqlarla bağlı yekun qərarı uşaq psixiatrı verir. Əgər rəylər üst-üstə düşürsə, reabilitasiya kurslarına yönləndirilir”.
     
    Zob da nitq geriliyinə səbəb olan faktorlardan biridir. Üstəlik, zobu olan uşaqlar həm əqli, həm də danışıq baxımından geri qalırlar: "İnsan orqanizmində ən mühüm hormonlar insulin və zob hormonlarıdır.  Əgər zob zəif inkişaf edirsə, bütün orqanlar inkişafdan geri qalır. Bunun qarşısını almaq üçün uşaq anadan olan kimi topuq qanı alınır. Topuq qanı vasitəsilə 30-a yaxın xəstəliyə baxılır. Bununla bərabər, zoba da baxılır. Əqli gerilik hiss olunanda, danışıqda da gecikmə varsa, sonradan qarşısını almaq çətin olur”.
     
    Ana bətnində oksigen çatışmazlığı, doğuş zamanı boğulma və yaxud ciddi travma da nitq geriliyə səbəb ola bilər. Bu halda nevropatoloqa müraciət etmək lazımdır. Yalnız nevropatoloq dəqiq diaqnoz qoyduqdan sonra ehtiyac olarsa, reabilitasiya müddəti müəyyənləşdirilir. "Nitq geriliyi müşahidə olunan uşaqları hər hansı dərman preparatları, siroplar, yaxud iynələr vasitəsilə müalicə etmək düzgün deyil. Bunun heç bir tibbi əsası yoxdur” deyən pediatr qeyd edib ki, əgər ciddi psixi və ya fiziki problem yoxdursa, o zaman uşaqların, sadəcə, sosial mühitə adaptasiya olunmasını təmin etmək lazımdır. Bunun üçün ən optimal variant uşağı bağçaya qoymaqdır. Necə deyərlər, "uşağı uşaq danışdırar”. Həmyaşıdları ilə bol ünsiyyət onun dil açmasına kömək edəcək.   
     
    Pediatr və nevropatoloqdan sonra köməyə psixoloqlar gəlir. Çünki uşağın gec dil açması psixi durumla da bağlı olar bilər. Psixoloq Aidə Nəbiyeva bildirib ki, uşaqların nitqi mərhələli şəkildə inkişaf edir. 9 ayına qədər uşaqlar hecaları, səsləri çıxarmalı, 9-12 aylarında ən azı 10 söz deməlidirlər. Tədricən söz ehtiyatı artır. Yaş yarımlıq uşaq çox sadə cümləni qurmağı bacarmalıdır. Ümumiyyətlə, 3 yaşına qədər müəyyən bir inkişaf dövrü keçilmiş olmalıdır: "3 yaşına qədər uşaq fikrini sərbəst ifadə etməyi bacarmalıdır. Yəni gördükləri haqqında danışmağı bacarmalı, getdiyi yerlər haqqında məlumat verməlidir. Bu dövrdə söz ehtiyatı 300-ə çata bilər. Mürəkkəb cümlələr qurur, bağlayıcıdan istifadə edirlər. Hətta xırda nağıllar belə danışa bilərlər”.
     
    Bəzi hallarda uşaqların gec dil açması valideynləri o qədər də narahat etmir. Burada müəyyən genetik faktorlar əsas gətirilir. Məsələn, əgər qohumlar arasında nitq inkişafının ləngiməsi ilə qarşılaşan olubsa, bu, valideynlər üçün nümunə olur. Psixoloq qeyd edib ki, genetik faktoru danmaq olmaz, amma uşağın psixi inkişafını diqqətdə saxlamaq lazımdır: "Əgər uşaq verilən komandanı dəqiqliklə yerinə yetirir, göstərilən əşyanı göstərə bilir, amma danışa bilmirsə, bu halda narahat olmağa dəyməz. Adətən, bu tip uşaqlar gec dil açsa da, birdən və səlis danışırlar. Lakin psixi inkişafında problem olan uşaqlar danışmağa başlayanda problemlər bilinir. Həm sözləri düzgün demirlər, həm cümləni düzgün qurmurlar, həm də fikirlərini ifadə edə bilmirlər. Çünki psixi ləngimə nitqi də ləngidir”.
     
    Uşağın həm əqli, həm də psixi durumunu yoxlamaq üçün xüsusi inkişaf testlərindən istifadə olunur. Bunu həm pediatrlar, həm də psixoloqlar edə bilər. Psixoloq həmçinin innovativ vasitələrin zərərini də vurğulayıb. Uşaq ağlayanda ona telefon, planşet kimi vasitələr vermək zamanla onun özünə qapanmasına səbəb ola bilər. Nitq geriliyi olan uşaqlarda bu hal müşahidə olunur. Psixoloqun sözlərinə görə, nitqin inkişafı üçün diqqət artıran, puzzle tipli, piramida şəkilli oyuncaqlardan istifadə etmək olar. Aidə Nəbiyeva əlavə edib ki, əgər yaş yarımlıq uşaq sadəcə hecalarla danışırsa, bu zaman hərəkətə keçmək lazımdır.
     
    4-5 yaşında nitq geriliyi ilə mübarizə aparmaq bir qədər çətinlik yaradır. Defektoloq-loqoped Qönçə Ağayeva isə hesab edir ki, 2-3 yaşına qədər loqoped müdaxiləsi düzgün deyil: "3 yaşa qədər loqopedik müdaxilə olmamalıdır. Çünki 3 yaşa qədər nitqin inkişaf dövrüdür. Artikulyasiya orqanları da tam inkişaf etmiş olmalıdır. 3 yaşa qədər bu formalaşmır. İstənilən effekti almaq üçün mütləq bu dövr başa vurulmalıdır”.
     
    Uşağın bioloji yaşı ilə zəka yaşı paralel inkişaf edirmi? Nitq geriliyi zamanı bu sual ilk sırada dayanır. Məhz bunun üçün loqopedlərlə psixoloqlar paralel işləyir. Öncə müəyyən testlər vasitəsilə uşağın inkişafı yoxlanır, daha sonra proqram təyin olunur: "3 yaşında uşağın zəka yaşını müəyyən etmək olar. Əgər geriləmə varsa, zəka yaşı müəyyən edildikdən sonra loqoped və psixoloq ayrı-ayrılıqda proqramı təyin edir. Loqoped isə 6 yaşa qədər həftədə 3 dəfə yarım saatlıq seans edir. Əgər uşağın inkişafında ciddi problem yoxdursa, həftədə bir dəfə də kifayət edə bilər”.
     
    İlk növbədə düzgün nəfəs alma çalışmaları edilir. Paralel olaraq dil, çənə, yanaqların aktivləşdirilməsi üçün gimnastika edilir. Artikulyar  masaj da proqramın tərkib hissəsidir. Valideynlərin rolu isə böyükdür. Onlar prosesdə iştirak edir və lazım olan məşğələləri ev şəraitində tətbiq etməyi öyrənirlər.
     
    Araşdırma zamanı həm psixoloq, həm pediatr, həm də loqopedin eyni nüansı vurğulaması diqqəti cəlb edir. Müasir dövrdə uşaqlar televizor qarşısında çox otururlar. Telefon, planşet və digər vasitələr nitq geriliyinə səbəb olan və təəssüf ki, geniş yayılmış faktorlardan biridir. Məsələ burasındadır ki, bu cihazlar uşağın beyninin həddən artıq yüklənməsinə səbəb olur. İnformasiyanın normadan artıq qəbulu onun ətraf mühitlə əlaqəsinə təsir edir, dolayısı ilə uşaq ünsiyyət qurmağa çəkinir. Odur ki, mütəxəssislərin məsləhətini dinləməkdə fayda var. Övladlarınızla bol zaman keçirməyə çalışın. Onlara nağıl oxuyun, birlikdə oyun oynayın ki, övladlarınızın nitqi normal inkişaf etsin.



    скачать dle 10.6фильмы бесплатно

    Oxunub : 886


    Digər Xəbərlər
    Gündəm
    İdman Xəbərləri
    Şou-Biznes
    Facebook Səhifəmiz
    İçxəbərlər.info © 2015 - Bütün Hüquqlar Qorunur. Saytdan götürülən bütün materiallara istinad vacibdir.
    SON XƏBƏRLƏR LENTİ:
    Azərbaycanlı ana və qızı Moskvada birincilik qazandı-Video Deputat qaz limitinin ləğvinə qarşı çıxdı “Nar” NETTY-2019 milli internet mükafatının əsas tərəfdaşı seçildi Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Moskvada qanvermə aksiyası keçirilib Həbsxanadan kütləvi qaçış: silahlar ələ keçirildi Azərbaycanın yeni iqtisadi modeli hazırlanır - Əli Həsənov Leyla Əliyeva Elinaya şeir həsr etdi Bərdədə əməliyyat zamanı xəstənin qarnında yad cisim unuduldu - FOTO/VİDEO Elinanın ölümü haqda ŞOK: Qanını yuyub, direktorun otağına aparıblar (AUDİO) “Kim nə deyir desin, biz elə bizik” – “Acı həqiqət” serialı Əli Həsənov Prezidentin qələbə qazanmasının səbəbini AÇIQLADI Breyn Rinq” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan! Qənirə Paşayeva: "Bizim ölkələr Avropa qitəsinin enerji təhlükəsizliyinə bundan başqa hansı töhfə verə bilərlər?" Zakir Qaralov Ucarda sakinlərlə görüşəcək Buraxılış imtahanlarının sualları sosial şəbəkələrdə yayıldı – “Nəticələri ləğv olunacaq” Rusiya və Çin ABŞ-ı vurmağa hazırlaşır ABŞ Ali Məhkəməsi müsəlman və buddist məhkuma münasibətdə ikiüzlülük göstərdi... Ərdoğan Kremldə bu addımı ilə ABŞ-ı qızışdırdı Leyla Əliyevadan qızı Əminəyə ad günü təbriki - Fotolar Cəbrayıl Həsənov: Bu yarışda yenidən çempion olmağı çox arzulayırdım Efir nəzarətsiz qalanda belə fəsadlar yaşanır - Professor Hesabalama Palatası ən çox nöqsanı 3 nazirlikdə AŞKARLADI "20 il qüsursuz xidmət etmiş hərbi qulluqculara mənzillərin verilməsindən məhrum olmuşuq!"-Şikayət "Ermənistan rəhbərliyi Azərbaycanın girovluqda olan mülki şəxslərinin hüquqlarını pozmaqda davam edir"-Millət vəkili AŞPA-da çağırış etdi BEŞQAT DÜNYA ÇEMPİONU FUAD ZEYNALOVUN DEDİKLƏRİ Millət vəkili Q.Paşayeva Türk Dünyasından gəlmiş sənətçi, ziyalılar və təşkilat rəhbərləri ilə görüşdə Qarabağ həqiqətlərindən danışıb "Bir oyuncaq da sən ver!" adlı layihə fəaliyyətə başlayır Gəncədə 44 yaşlı kişi bıçaqlanıb Parisdə güclü yanğın olub, xəsarət alanlar var Hamı qəhrəman ola bilməz. Ancaq hamının bir qəhrəmanı vardır. Azərbaycan nefti bahalaşdı Sabah yağış yağacaq, külək əsəcək Millət vəkili Q.Paşayeva İsraildə Qarabağ, Xocalı soyqırımı həqiqətlərindən danışıb 316 Nömrəli Tam Orta məktəbdə Aprel döyüşlərinə həsr olunmuş tədbir keçirilib-Video+Foto İçindən qum çıxan uşaq qidasını ölkəyə “Veysəloğlu” gətirib - AÇIQLAMA Millət vəkili Q.Paşayeva Aprel zəfərini bizə yaşadan qəhrəman şəhidlərimizdən Ə.Axundov haqqında film təqdimatında televiziyalara, məktəblərə, cəmiyyətə çağırış edib “Kazbek” meyxanasını oxuyanın CƏZASI BİLİNDİ Ərdoğan əleyhinə yeni partiya qurulur – Keçmiş nazirlərdən gözlənilməz həmlə “Nar” paytaxtda növbəti rəsmi mağazasını təqdim etdi - FOTO MŞ-dən əxlaqsız video ilə bağlı - Bəyanat Azərbaycanlı iş adamının Türkiyədə keçirilmiş seçkilərlə bağlı maraqlı jesti-VİDEO Yeni ayın ilk gününə olan - Hava proqnozu Solomon adalarında 5.4 bal gücündə zəlzələ qeydə alınıb Azərbaycanlılara qarşı soyqırımdan 101 il ötür Bakıda kafedə yanğın oldu “Danışıqlar prosesi nəticəyə yönəldilməlidir” - Prezidentin TASS-a müsahibəsi Bu məlhəm ciyərləri bəlğəmdən təmizləyir - RESEPT Prezidenti İlham Əliyev Avstriyanın Federal Kansleri ilə görüşüb - FOTO TANINMIŞ PRODÜSER-REJİSSOR MİNARƏ ƏSKƏROVA ƏMƏLİYYATDAN SONRA ... -MÜSAHİBƏ-VİDEO Q.Paşayeva ön cəbhədə əsgərlərlə görüşüb Vüqar Bağırov:: "Bu turnirlər bizim üçün təcrübədir və vacibdir" Şirvanda narkotiklə saxlanilan şəxslərin oğurluq etdikləri də məlum olub Uşaqlara qazlı su içirtməyin! Avtomobillər qar uçqunu altında qaldı Novruz tətilindən sonrakı ilk iş gününün hava PROQNOZU Diqqət! Yaddaş pozulması xərçəngin simptomu ola bilər Gəncədə intihar – Özünü asdı Müəllim qəza törədib, 14 yaşlı yeniyetmə ölüb Əli Həsənovun əsəri bu ölkədə nəşr edildi Balakən rayonunda güclü yanğın oldu Bakıda güclü yanğın: Helikopter havaya qaldırıldı - Video İmişlidə maşın aşdı - XƏSARƏT ALANLAR VAR Mart ayı üzrə sosial yardımlar tam ödənilib Sabahın hava proqnozu açıqlandı - Yağış, külək... Kürdəmirdə 28 yaşlı qadın intihar etdi Azərbaycan və BP Aral dənizində geoloji kəşfiyyat işlərinə başlaya bilərlər Yasamalda avtomobil yandı Putin Nazarbayevin istefasını əvvəldən bilirdi - Peskov DAHA BİR KORRUPSİYA LAYİHƏSİ SIRADAN ÇIXIR – Milyonları “əridən” əbədi mühərrik Hərbçilərimiz Pakistanda “Yaşasın Azərbaycan” şüarı ilə qarşılandı - Video Türk Dünyası Birinci Qurultayı işə başladı Çində kimyəvi zavodda partlayış - 47 ölü, 640 yaralı Ötən il Azərbaycanda açılan iş yerlərinin sayı... 100-ə yaxın insan can verdi: faciənin ANBAAN GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO Cocuq Mərcanlıda Novruz şənliyi təşkil edildi-Fotolar Neftçalada yol qəzası olub, xəsarət alan var Əli Həsənov: “Nursultan Nazarbayevin qərarı qazax xalqının firavan gələcəyini təmin edəcək” Samuxda ər arvadını bıçaqlayıb Azərbaycana yaz fəsli gəldi Göyçayda 7 yaşlı uşağı maşın vurub Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik etdi Bakıda Regional Hüquqi və İqtisadi Maarifləndirmə İB Çanaqqala zəfərinin ildönümü və Novruz bayramı ilə bağlı xaricdən gəlmiş tanınmış insanların iştirakıyla maraqlı tədbir keçirib Bu şəxslərin maaşları artırılacaq - Qanunda dəyişiklik İlham Əliyevdən xalqa Novruz TƏBRİKİ Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ Martın 21-dən havanın temperaturu yüksələcək “Nar” nömrə ilə xaricdə Wi-Fi pulsuzdur Ceyranbatan qəsəbəsində "Opel" yanıb Yüksək təzyiqdən əziyyət çəkirsinizsə, bu meyvələri yeyin İstanbulda fabrik yanır 19 martda gözlənilən hava şəraiti Konqoda qatar aşıb, 24 nəfər ölüb, 31 nəfər yaralanıb Göyçayda maşın 7 yaşlı uşağı vurdu Orxan Nərimanlı: “Yerli məhsul bir çox dövlətlərin istehsalını geridə qoyur!”-Müsahibə 16 martda gözlənilən hava şəraiti Sumqayıtda ağır qəza - Ölənlər var Yaşamaq istəyirsinizsə broylerdən uzaq durun: Pediatrdan "ağ ölüm"lə bağlı qara xəbər... QOŞQAR TƏHMƏZLİ ELDAR MAHMUDOVUN ODİOZ BANDASI İMİCİNDƏ- DƏHŞƏTLİ İDDİALAR.. Millət vəkili Q.Paşayeva MM-də vərəm xəstələrinə və onların ailələrinə dəstəyin artırılması ilə bağlı təkliflərlə çıxış edib Ölkədə qızıl-gümüş bahalaşıb
    File engine/metagen.php not found.