İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR

    İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR


    İpəkçilik Azərbaycanın milli və mədəni sənətidir

    Azərbaycanda ipəkçiliyin inkişafı əsas etibarilə qədim tarixə və zəngin ənənələrə malik Şimal-Qərb bölgəsinin, xüsusilə də Şəkinin adı ilə bağlıdır. Burada ipəkçilik ənənələri əsrlər boyu qorunub saxlanılmış, inkişaf etmiş, yerli əhalinin həyatında mühüm rol oynamışdır. Şəkidə ipəkçiliyin inkişaf etməsi, ondan təsərrüfat sahəsində geniş istifadə olunması bu diyarda aparılan arxeoloji tədqiqatlarla sübuta yetirilmişdir.
    Əvvəllər Şəkidə (Nuxa) ipəkçiliklə şəxsi fabriklərdə, emalatxanalarda sahibkarlar məşğul olmuş, məhdud şəkildə fəaliyyət göstərmişlər. Sonralar bu qiymətli məhsulun, Şəki ipəyinin şöhrəti həm ölkədə, həm də xaricdə yayılmış, bu məhsula olan tələbat artmağa başlamışdır. Şəki yalnız Azərbaycanda deyil, ümumiyyətlə regionda ipəkçilik mərkəzlərindən biri olmuş və bu, hətta Şəkinin gerbində də öz əksini tapmışdır.
    Şəki ipəyi hər zaman dünya bazarlarında öz şöhrətini qoruyub saxlamış, bu bölgənin baraması, ipək sapı da yüksək qiymətləndirilmişdir. Şəki vilayətində ipəkçilik inkişaf etdikcə onun texnologiyası və istehsalını mənimsəyən xüsusi ixtisaslaşmış təbəqə də formalaşmışdır.
    Azərbaycanın tarixi “Böyük İpək yolu”nun üzərində yerləşməsi bütövlükdə respublikada, xüsusən də Şəkidə bu sahənin təşəkkül tapmasına və inkişafına səbəb olmuş, digər ölkələrlə ticarət iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsinə təkan vermişdir. Arxeoloji faktlar göstərir ki, hələ qədim Qafqaz Albaniyası dövründə insanlar məbəd torpaqlarında ipəkçiliklə məşğul olmuşlar. 1985-ci ildə Şəkinin Küdürlü kəndi ərazisində tədqiq edilən 7 saylı kurqandan kəsik konusu xatırladan kauri və qiymətli metaldan barama qurdunu xatırladan sırğalar aşkar edilmişdir. Belə ki, e.ə. II minilliyin I rübünə aid olan bu kurqanda iki nəfər dəfn edilmişdir.
    Ərəb işğalları ilə əlaqədar olaraq ölkədaxili və beynəlxalq ticarət yollarının dəyişməsi, ipəkçiliyin tənəzzüllünə səbəb olsa da, ipəkçilik yaşamaqda davam etmiş və şəkililər XX əsrin sonu-XXI əsrin əvvəllərinə kimi bu şöhrəti yaşatmağa nail olmuşlar.
    Beynəlxalq və ölkədaxili ticarət yolları xalqların mədəni əlaqələrinin inkişafında, onların yaxınlaşmasında, bir-biri ilə nailiyyətləri, yeniliyi, hətta dini görüşləri, əxlaq və ənənələri paylaşmasında, iqtisadiyyatın tərəqqi və tənəzzülündə mühüm rol oynayır. Azərbaycanla Hindistan arasında qədim əlaqələrin olması barədə hələ XIX əsrdə arxeoloji materiallar əsasında məşhur fransız arxeoloqu Jak de Moqran məlumat vermişdir. Onun aşkar etdiyi boz əqiq möhür üzərində Bos Zebu adlanan hind donqar öküzünün şəkli oyulmuşdur. J.Morqanın sözlərinə görə, qiymətli daş üzərinə belə bir şəklin həkk olunması Hindistan xalqları ilə Xəzər dənizi sahilində yaşayan xalqlar arasında qədim zamanlarda bilavasitə əlaqələr olduğunu göstərir. Şəki hələ tunc dövründə uzaq Çin və Hindistanla əlaqə saxlamış və əlaqələrin yaranmasında bu ərazinin də daxil olduğu beynəlxalq ticarət yolları mühüm rol oynamışdır.
    XVIII-XIX əsrlərdə Şəkidə ipəkçilik özünün ən yüksək inkişaf nöqtəsinə çatmışdır. Bu illərdə Azərbaycanda hər il 9-10 min ton yaş barama məhsulu istehsal edilmiş, ipək məhsulları əsasən Rusiyaya, oradan isə Avropa ölkələrinə ixrac edilmişdir. Xüsusən də Şəkidə istehsal edilən ipək məhsulu öz keyfiyyəti ilə fərqlənir, xarici bazarlarda yüksək qiymətləndirilirdi. İlk dəfə 1829-cu ildə Şəki şəhərində ipək zavodu inşa edilmiş və 1830-cu ildən başlayaraq ipək parça istehsalı təşkil edilmişdir.
    Sovet dövründə Şəki-Zaqatala bölgəsində sosial-iqtisadi və mədəni həyatın inkişafında ipəkçiliyin müstəsna rolunu nəzərə alaraq, Zaqafqaziyada yeganə, istehsal gücünə görə keçmiş SSRİ-də üçüncü İpək kombinatı Şəkidə yaradılmışdır. Bu müəssisə həm keyfiyyətcə, həm də çeşid baxımından fərqlənən ipək məhsulları istehsal etmişdir. Öz keyfiyyəti ilə fərqlənən bu məhsullar SSRİ-nin bütün respublikaları və regionlarına ixrac edilmişdir.
    Ötən əsrin 60-70-ci illərində Azərbaycanda ipəkçilik yenidən inkişaf etmiş, ildə 7800 ton yaş barama məhsulu hasil edilmişdir. 70-80-ci illərdə ölkəmizdə, o cümlədən Şəkidə ipəkçiliyin inkişafı xüsusilə vüsət almışdır. Həmin illərdə respublikada ildə 5-6 min ton yaş barama və ondan 350-400 ton xam ipək istehsal olunur, on milyonlarla kvadratmetr müxtəlif çeşidli ipək parça toxunurdu.
    90-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın ikinci dəfə öz müstəqilliyinə qovuşduğu ilk illərdə ipəkçiliyin inkişafında ciddi tənəzzül başlanmış, uzun illər ərzində qurulmuş iqtisadi əlaqələr tamamilə qırılmışdır. Lakin ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycanda digər sahələr kimi, ipəkçiliyə olan münasibət də kökündən dəyişmiş, bu sənayenin bərpası istiqamətində zəruri işlər görülmüşdür. H.Əliyev 2001-ci ildə Şəkidə olarkən ipək kombinatının fəaliyyəti ilə də maraqlanmış və onun bilavasitə tapşırığı, imzaladığı müvafiq sərəncamla həmin il kombinatın fəaliyyətinin bərpasına kömək məqsədi ilə dövlət büdcəsindən xeyli miqdarda vəsait ayrılaraq müəssisə işə salınmışdır.
    2005-ci ildə Qara Dəniz, Xəzər Dənizi və Orta Asiya İpək Assosasiyası (BASCA) yaradılmışdır. Qurumun əsas vəzifələri kənardan resurslar cəlb etməklə ipəkçilik layihələri həyata keçirmək, o cümlədən ikitərəfli və çoxtərəfli əməkdaşlığı təmin etməkdir. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Şəki Regional Elmi Mərkəzinin direktoru, dosent Yusif Şükürlü 2016-cı ilin aprel ayında BACSA-nın Azərbaycan üzrə milli koordinatoru seçilmiş və İcraiyyə Komitəsinin üzvü olmuşdur. Assosasiyanın qərarına görə, 2017-ci ildə baş tutacaq 8-ci Beynəlxalq Konfrans Azərbaycanda - Şəki şəhərində keçiriləcəkdir.
    Ölkəmizdə 1500 illik tarixi olan ipəkçilik bu gün də inkişaf edən sahələrdən biridir. 2015-ci il ildə AMEA-nın Şəki Regional Elmi Mərkəzin mütəxəssisləri tərəfindən “Azərbaycanın Şimal-Qərb bölgəsində ipəkçilik sənayesinin inkişaf konsepsiyası” hazırlanmış və AMEA Rəyasət Heyətinə və Şəki rayon İcra Hakimiyyətinə təqdim edilmişdir . Konsepsiyada Azərbaycanın milli və mədəni sənəti olan ipəkçiliyin əvvəlki şöhrətinin bərpası, beynəlxalq təcrübəyə istinad edərək innovativ yanaşmanın tətbiqi və yeni mütərəqqi texnologiyalardan istifadə etməklə ipəkçiliyin inkişafı nəzərdə tutulmuşdur. Sənədin imzalanmasında əsas məqsəd AMEA Şəki Regional Elmi Mərkəzinin nəzdində hüquqi şəxs statusuna malik tut ipəkqurdu toxumu yetişdirilməsi ilə məşğul olan müasir kümxananın yaradılması, ölkədə ipəkçiliyin inkişafına dair uzunmüddətli dövlət Proqramının qəbul edilməsi, ölkədə tut ipəkqurdu toxumu hazırlayan müəssisələri ən müasir avadanlıqlarla təchiz etmək, keyfiyyətli cinslərdən ibarət toxum hazırlanmasını təmin etməkdir. İpəkçilikdə beynəlxalq təcrübələrin və nəticələrin öyrənilməsi və innovasiyaların tətbiqi istiqamətində işlərin genişləndirilməsi, beynəlxalq standartlara cavab verən rəqabətədavamlı, keyfiyyətli ipəkçilik məhsullarının istehsalının təşkilinə yardım və nəzarət etmək, bu sahədə elmi tədqiqatların dairəsini genişləndirmək də konsepsiyanın məqsədlərindəndir.
    Təqdim edilən konsepsiyada tut bağlarının yaradılması və becərilməsi prosesində intensiv üsullardan istifadə üzrə mütəxəssislərin hazırlanması, tut bağlarına aqrotexniki qulluq, zərərverici və xəstəliklərlə mübarizə istiqamətində və barama toxumu emalı sahəsində mütəxəssis kadrların hazırlanması kimi istiqamətləri də müəyyən edir.
    İpəkçilik sənayesinin müasirləşdirilməsi üçün bir sıra mühüm tədbirlər yerinə yetirilməlidir ki, buraya ipəkqurdu yetişdirilməsində müasir üsul və texnologiyalardan istifadə, süni yemləmə tətbiq etməklə tut ipəkqurdu yetişdirilməsinin təşkili, keyfiyyətli ipəkqurdu toxumunun yetişdirilməsi üçün müasir avadanlıqlardan istifadə etməklə toxum istehsalını təmin etmək və s. aiddir.
    Hazırda dünya təcrübəsində ipəkçilikdə mövcud olan mütərəqqi texnologiyaları tətbiq etmək, tut ipəkqurdunun yetişdirilməsində süni yemlərdən istifadə etməklə xaricdən gətirilmiş tut ipəkqurdu cinslərindən və yerli xətt və cinslərdən istifadə etmək, o cümlədən Şəki Regional Elmi Mərkəzinin ipəkçilik üzrə mütəxəssislərinin təcrübə mübadiləsi məqsədilə xaricdə ixtisaslaşma kursunda iştirak etməsini təmin etmək beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafı çərçivəsində nəzərdə tutulan tədbirlərdir.
    Konsepsiyanın səmərəli həyata keçirilməsinin əsas şərti onun gerçəkləşməsini təmin edə bilən səmərəli icra mexanizminin yaradılmasıdır. Konsepsiyanın həyata keçirilməsi dövlət orqanları ilə yanaşı, yerli özünü idarəetmə orqanlarının, fermerlərin və sahibkarların, yerli əhalinin bu prosesə cəlb olunmasını şərtləndirir, dövlət büdcəsinin təminatı ilə yanaşı, xarici və yerli investorların cəlb olunmasını, alternativ maliyyələşdirmə mexanizmlərinin tətbiqini nəzərdə tutur.
    15 sentyabr 2016-cı il tarixdə isə ölkə Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycanda ipəkçiliyin inkişafına dövlət dəstəyi haqqında Sərəncam imzalamışdır. Əsas məqsəd ölkədə kənd təsərrüfatının ənənəvi sahələrindən olan ipəkçiliyin inkişafına dövlət dəstəyini gücləndirmək, bu sahənin potensial imkanlarından səmərəli istifadə etmək, rəqabət qabiliyyətini və barama istehsalı ilə bağlı əhalinin məşğulluğunu artırmaq, marağını gücləndirmək və sosial rifahını daha da yaxşılaşdırmaqdır.
    Əminliklə demək olar ki, bu kimi əhəmiyyətli addımların atılması yaxın gələcəkdə ipəkçilik sahəsində duran mühüm məsələlərin öz həllini tapmasına, bu sahənin Azərbaycanın ən gəlirli sahələrindən birinə çevrilməsinə imkan verəcək.

    Nərgiz Qəhrəmanova, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İctimaiyyətlə əlaqələr və elmin populyarlaşdırılması idarəsinin Elektron informasiya şöbəsinin rəis müavini, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü


    İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR
    İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR
    İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR
    İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR
    İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR
    İpəkçilik Şəkidə qədim və mühüm təsərrüfat sahələrindən biri kimi- FOTOLAR
    скачать dle 10.6фильмы бесплатно

    Oxunub : 4 499


    Digər Xəbərlər
    Gündəm
    İdman Xəbərləri
    Şou-Biznes
    Facebook Səhifəmiz
    İçxəbərlər.info © 2015 - Bütün Hüquqlar Qorunur. Saytdan götürülən bütün materiallara istinad vacibdir.
    SON XƏBƏRLƏR LENTİ:
    Luna qalmaqallı çıxışları ilə gündəmdə- "Səviyyəli şəkildə..."-EKSKLUZİV (Video) Mingəçevir xəstəxanasında 6 yaşlı uşaq öldü Bakının işğaldan azad edilməsinin ildönümü ilə əlaqədar tədbir keçirilib Prezident Bakı məktəbində - Fotolar Qənirə Paşayeva: "Fiziki imkanları məhdud insanlarımızın uğurlar qazanmasına hamımız daha çox dəstək olmalıyıq" Putin Həbiblə görüşdü - VİDEO Elinaya görə 100 min təzminat çox azdır - Ekspert Şirvan sakini turşudan zəhərləndi Azərbaycanda uşaqpulu necə və kimlərə verilsin?.. Ekspertdən TƏKLİF Mirşahin Sərdar Cəlaloğluna qardaşını xatırlatdı Bakıda 43 yaşlı kişini avtomobil vurdu Nəsimiyə həsr olunan beynəlxalq elmi konfrans olacaq Bakıda binadan düşən iri şüşə parçası 2 nəfərə xəsarət yetirib - VİDEO Məktəb direktor və müavinlərinin maaşı artdı Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində “Məişət zorakılığı” mövzusunda tədbir keçiriləcək Q.Paşayeva İbtidai Sinif Müəllimlərinin 2-ci Təhsil Forumunda çıxış edib və çağırış edib. Bakıda 26 yaşlı kişi bıçaqlandı Limon suyuna sarımsaq atanda baxın nə olur! Təsiri inanılmaz Q.Paşayeva gənclərmizi, Qarabağ həqiqətlərini dərindən öyrənməyə və təbliğ etməyə çağırıb Bakıda təcili yardım maşını ilə mebel daşındı - VİDEO Uşaq pulu bərpa olunacaq? - Əli Əhmədovdan açıqlama Leyla Əliyeva xaricdə magistr təhsili alacaq gənclərlə görüşdü - Foto Şəmkirdə avtobus yük maşını ilə toqquşdu: ölən və yaralananların adları - YENİLƏNİB + FOTO Bakıda maşın 39 yaşlı kişini vurub xəstəxanalıq etdi Yaponiya rəsmisi: Azərbaycanla əməkdaşlığın dərinləşməsində maraqlıyıq Qasırğa qurbanlarının sayı daha da artdı - Video Alimlərdən qazlı içkilərlə bağlı ölüm xəbərdarlığı: gündə bir stəkan içirsinizsə... Boris Conson: "Britaniyanın 31 oktyabrda AB-ni tərk etməsi üçün əlimdən gələni edəcəm" Rusiyada hərbi helikopter qəzaya uğradı - Video Q.Paşayeva tələbə adını qazanan gənclərə çağırış edib Qorxudan ürək partlaya bilərmi? - Tibbi izahı Manatın məzənnəsi dəyişmədi Bakıda küçədən kişi meyiti tapılıb Bu gün bu rayonlarda qaz təchizatı dayandırılacaq - XƏBƏRDARLIQ Amerika çempionatında gözəl qol vuruldu Cəfər Cabbarlı 120 yubileyi münasibətilə kitab təqdimat mərasimi keçirildi Kartofu qızardarkən xərçəng törədən maddə yaranır — Düzgün bişirilmə qaydası Leyla Əliyeva Üzüm və Şərab Festivalında - Fotolar “Nar” bölgələri yüksək keyfiyyətli internetlə təmin etməyə davam edir Rusiyalı ekspert: Tarixi yenidən yazmaq cəhdi heç vaxt yaxşı nəticələnməyib Ağsuda dağlıq ərazidə yanğın başladı, əraziyə helikopter cəlb edildi MiQ-29-un qalıqları necə tapıldı? - General danışdı İrəvan Bakıya seçim qoymur: Savaş... - Ekspert Azərbaycan səmasında "uçan boşqab" - Şok Video “Tarixə adını yazan Qadınlar” kitabının Tovuzda imza günü keçirilib “Nar” 4G istifadəçilərinin sayı 2 dəfə artdı Mingəçevir İES-də bədbəxt hadisə: fəhlə yanaraq öldü Azərbaycanda benzinlə bağlı qərarda dəyişiklik Azərbaycanda toyda KÜTLƏVİ ZƏHƏRLƏNMƏ: 21 nəfər... Rəsmi Bakıdan Mnatsakanyanın çıxışına sərt reaksiya: Vəziyyətin gərginləşməsini istəyirlər?! Bakıda güclü yanğın başladı – VİDEO Ağsuda yenidən yanğın başladı Mehriban Əliyevanın doğum günüdür Sumqayıtda iki qrup arasında kütləvi DAVA Evi təmir etmək istədi, elektrik cərəyanı vurdu 98 yaşlı qadın yıxılaraq xəstəxanalıq oldu Türkiyədə 30 nəfər qidadan zəhərlənib Odun ,Ocağin İşiği-‘’Əli Rza Xələfli-65’’-Sevindik Nəsiboğlu yazır... BMT-dən ŞOK SƏNƏD - Dağlıq Qarabağ müstəqil respublika kimi təqdim olundu - FOTOFAKT Gəncədə 75 yaşlı qadın hovuzda boğulub Putin İlham Əliyevi parada dəvət etdi Azərbaycanda 4 bal zəlzələ olub Bakıda ilk: Akrobatika üzrə dünya çempionatı keçiriləcək Taxta bazarındakı yanğından geriyə qalanlar - FOTO/VİDEO Azərbaycanda istilik təchizatı sisteminin səmərəliliyinin artırılması mövzusunda İşçi Qrupunun iclası keçirilib Nazirlikdən "İşsizin DOSTU" proqramı ilə bağlı AÇIQLAMA ATƏT: XİN başçıları həmsədrlərin himayəsi altında yaxın vaxtlarda görüşmək barədə razılığa gəlib Bakıda “Range Rover” parka belə girdi - VİDEO ABŞ-dan Çinə qarşı sərt - Bəyanat “Nar”-ın abunəçi bazası sürətlə artmaqdadır Əslində “Relax”da insdentə səbəb nə olub?- “Söyüş” Faciə!-Uşağı vurub qaçdı, başqası xəstəxanaya apararkən qəzaya düşdü - İkisi də öldü İsrail ordusu yanlışlıqla öz təyyarəsinə atəş açdı “İnanırdıq ki, Rəşad qayıdacaq” - Həyat yoldaşı+Foto Yer kürəsi boyda yeni planet tapıldı Millət vəkili Q.Paşayeva bir sıra xarici ölkələrin fəal təşkilatları, QHT və KİV rəhbərləri ilə Azərbaycan həqiqətlərindən danışıb Pilotumuz son mənzilə belə yola salındı - FOTOLAR Leyla Əliyeva müalicə olunan uşaqlarla görüşdü - Foto Son uçuşları cənnət olan pilotlarımız... - Fotolar Rəşad Atakişiyevin nəşi tapıldı - Yenilənib Vaxtı keçmiş qəndləri yenidən emal edən sex bağlandı - FOTO Qəzaya uğrayan MiQ-29 təyyarəsinin “qara qutusu” tapılıb Azərbaycanlı aktyor beyin insultu keçirdi Millət vəkili Q.Paşayeva Ümumdünya Qadın Sammitinin prezidenti İrene Natividadla görüşüb, Azərbaycanla bağlı geniş məlumatlar verib "Sizi Tanıyaq" layihəsinin Sezon Final çəkilişi baş tutdu-Video İqbal Məmmədov "Relax”dakı davadan DANIŞDI 19 avqust - Beynəlxalq Humanitar Yardım Günüdür Bu gün futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasında ilk turun son oyunu keçiriləcək Ürək xəstəliklərinin səbəbi bəlli oldu Daha bir ölkədə milyonlarla müsəlman üçün həbs düşərgələri qurulacaq- SOS!..-FOTOLAR “Bu kimi xəbərlər gülüş doğurur” - Müdafiə Nazirliyi Şirvanda binanın eyvanı uçub, 1 nəfər xəsarət alıb - FOTO Bərdədə bir ailənin 3 üzvü dəm qazından zəhərlənib Yanğınsöndürənlər huşunu itirmiş ev sahibini xilas ediblər Göyçayda toy karvanında baş verən qəzanın videosu yayıldı - YENİLƏNİB + FOTO\VİDEO Asfaltı mavi rəngə boyadılar - Maraqlı təcrübə Daha bir sex bağlandı: təbii adı ilə quru süddən istifadə edirdilər - FOTO Sentyabrın 1-dən kimlərin əmək haqqı və pensiyası nə qədər artacaq? – VİDEO Göyçay, Ucar və Zərdabda qaz olmayacaq Otel yandı – AZI 8 NƏFƏR ÖLDÜ… – FOTO
    File engine/metagen.php not found.